Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο συγκροτούνται τα ψηφοδέλτια σε δήμους και περιφέρειες.
Με το Άρθρο 48, θεσπίζονται σαφείς κανόνες για τον αριθμό των υποψηφίων, ειδικές κατηγορίες συμμετοχής και νέα δεδομένα στην ποσόστωση φύλου.
Ποιο είναι το νέο «πλαίσιο» για τον αριθμό υποψηφίων
Ο βασικός κανόνας είναι απλός: κάθε δημοτικός συνδυασμός οφείλει να έχει τουλάχιστον όσους υποψηφίους όσες είναι οι έδρες του δημοτικού συμβουλίου.
Ωστόσο, ο νέος Κώδικας επιτρέπει σημαντική ευελιξία, καθώς:
- ο αριθμός των υποψηφίων μπορεί να αυξηθεί
- έως και στο διπλάσιο των εδρών
Με αυτόν τον τρόπο, οι συνδυασμοί μπορούν να διαμορφώσουν πιο «ανοιχτά» ψηφοδέλτια, χωρίς τον κίνδυνο ακυρότητας.
Τι ισχύει για τις δημοτικές και τοπικές κοινότητες
Για τις κοινότητες, εφαρμόζεται αντίστοιχη λογική:
- Ο ελάχιστος αριθμός υποψηφίων ισούται με τις έδρες
- Προβλέπεται προσαύξηση έως 100%
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για μικρούς οικισμούς:
- σε κοινότητες έως 300 κατοίκους, επιτρέπονται έως 3 υποψήφιοι εκπρόσωποι
Παράλληλα, κάθε συνδυασμός πρέπει να έχει παρουσία:
Ειδικό «μπόνους» για υποψηφίους έως 30 ετών
Για πρώτη φορά, ο νόμος δίνει ξεκάθαρο κίνητρο συμμετοχής των νέων.
Συγκεκριμένα:
- επιτρέπεται η προσθήκη υποψηφίων
- έως 10% του αριθμού των εδρών
- αποκλειστικά για νέους έως 30 ετών
Οι θέσεις αυτές:
Ποιοι είναι οι υποψήφιοι χωρίς σταυρό προτίμησης
Ο νέος Κώδικας προβλέπει συγκεκριμένες θέσεις υποψηφίων που:
- δεν λαμβάνουν σταυρό προτίμησης
- εκλέγονται βάσει της σειράς στο ψηφοδέλτιο
Ο αριθμός τους εξαρτάται από το μέγεθος του συμβουλίου.
Στους δήμους:
- έως 15 μέλη: 1 υποψήφιος
- 19–29 μέλη: 2 υποψήφιοι
- 35+ μέλη: 3 υποψήφιοι
Στις περιφέρειες:
- έως 45 μέλη: 2 υποψήφιοι
- άνω των 45 μελών: 3 υποψήφιοι
Οι υποψήφιοι αυτοί:
- δεν μετρούν στην ποσόστωση φύλου
- δεν υπολογίζονται στο συνολικό όριο υποψηφίων
Πώς εφαρμόζεται πλέον η ποσόστωση φύλου
Η ποσόστωση φύλου παραμένει στο 30%, αλλά ο τρόπος υπολογισμού της αποσαφηνίζεται πλήρως.
Συγκεκριμένα:
- αφορά το σύνολο των υποψηφίων
- περιλαμβάνει τον δήμαρχο ή περιφερειάρχη
Εξαιρούνται από τον υπολογισμό:
- οι υποψήφιοι κοινοτήτων
- οι νέοι έως 30 ετών
- οι υποψήφιοι χωρίς σταυρό προτίμησης
Τι πρέπει να προσέξουν οι συνδυασμοί
Ο νέος τρόπος συγκρότησης ψηφοδελτίων:
- απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό
- αλλά προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία
- και περισσότερες δυνατότητες συμμετοχής
Οι αλλαγές του Άρθρου 48 αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά την προετοιμασία των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών.
