Των Πάνου Κατσαχνιά και Άρη Χατζηγεωργίου
20 χρόνια σχεδιασμοί κατέληξαν στους κάδους ενώ η χώρα συνεχίζει να θάβει το 78% των απορριμμάτων – Γιατί μπήκαν στην κατάψυξη τα μεγάλα έργα διαχείρισης αποβλήτων – Οι πολίτες πληρώνουν το «μάρμαρο»
Στόχος της Ανακύκλωσης είναι να θάβονται τα λιγότερα δυνατά απορρίμματα και ν’ αξιοποιούνται όλα τ’ άλλα: Τα Ανακυκλώσιμα χαρτί, μέταλλο, γυαλί, πλαστικό και τα Οργανικά που είναι και η ποιο δύσκολη κατηγορία, αφού στα 100 κιλά σκουπίδια το 45% είναι Οργανικά. Είναι τα υπολείμματα τροφής και τα βιοδιασπώμενα (βιοαπόβλητα: χαρτί υγείας, κουζίνας, χαρτοπετσέτες). Η δυσκολία έγκειται στο ότι τα Οργανικά πρέπει να συλλέγονται ξεχωριστά. Και σ’ αυτό είναι επίσης που δυσκολεύεται η διαδικασία της Ανακύκλωσης στην Ελλάδα. Γιατί υποχρεωτικά δίπλα στους Πράσινους και Μπλε Κάδους θα έπρεπε να έχουμε τοποθετήσει και τους Καφέ για τα Οργανικά.
Σύστημα Ανακύκλωσης σημαίνει «αλληλεπίδραση». Ένα Σύστημα για να εφαρμοστεί πρέπει να διαθέτει τα μέσα. Τους Κάδους, τα Απορριμματοφόρα αποκομιδής, το απαραίτητο προσωπικό, τα Κέντρα Διαλογής και τις Μονάδες Επεξεργασίας. Κυρίως όμως, απαιτείται επίβλεψη, εκπαίδευση, ενημέρωση, επιβράβευση και επιβολή προστίμων σε όσους δεν πειθαρχούν, προκειμένου να δημιουργηθεί σε βάθος χρόνου κουλτούρα Ανακύκλωσης στους πολίτες.
Η ΕΕΑΑ δηλώνει ότι ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των υπόχρεων -της τάξης του 42%- εισφοροδιαφεύγει. Είτε μη αποδίδοντας την εισφορά που οφείλουν για την ανακύκλωση των συσκευασιών τους, είτε μη εκπληρώνοντας καν τη συμβατική τους υποχρέωση. Έτσι, επειδή δεν μπορεί ν’ ανταποκριθεί στην προβλεπόμενη αναλογία (Ένας Μπλε Κάδος ανά 70 κατοίκους και ένα Απορριμματοφόρο αποκομιδής ανά 200 Μπλε Κάδους) η αποδοτικότητα του Συστήματος εδώ και μια 5ετία έχει ατονήσει.
Οι πολίτες πληρώνουν για ακόμη μία φορά την κρατική ανεπάρκεια – Αυξήσεις φωτιά στα δημοτικά τέλη.
Η υστέρηση αυτή οφείλεται πρώτον, στη μεγάλη εισφοροδιαφυγή που καταγράφεται και δεύτερον, γιατί το σχετικό τέλος που εισπράττουν οι υπόχρεοι από τους καταναλωτές είναι χαμηλό σε σχέση με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αποτέλεσμα να μην υπάρχουν τα κεφάλαια που απαιτούνται για την αγορά Απορριμματοφόρων αποκομιδής και Μπλε Κάδων για το μοίρασμά τους στους Δήμους της χώρας. Έτσι η Ανακύκλωση υπολειτουργεί και δεν επεκτείνεται, αφού οι Δήμοι παραπονιούνται ότι δεν τους παρέχεται ο απαραίτητος αριθμός κάδων και απορριμματοφόρων, συνδυαστικά πάντα και με το ότι δεν έχουν τη δυνατότητα πρόσληψης του προσωπικού που απαιτείται. Ζητούμενο βέβαια, παραμένει το πως ανταποκρίνονται στη συλλογή, χωρίς να διαθέτουν ικανό αριθμό απορριμματοφόρων αποκομιδής και αν τελικά συλλέγουν το περιεχόμενο των Μπλε Κάδων με τα απορριμματοφόρα για τα σύμμικτα. Κι έτσι, κάθε Δημοτική Αρχή απλά μεταθέτει το πρόβλημα στην επόμενη.
Άρα το ότι δεν πάει καλά η Ανακύκλωση στην Ελλάδα δεν έχει να κάνει μόνο με το «βάλτωμα» του Συστήματος της ΕΕΑΑ, αλλά και τη συνολικότερη αντιμετώπιση του ζητήματος διαχρονικά από τις κυβερνήσεις.
Η ΕΕΑΑ θεωρεί ότι η «Ανταποδοτική Ανακύκλωση» με το μοντέλο που έχει επιλέξει, δηλαδή τα «Σπιτάκια» συλλογής, δεν έχει πρακτικά τη δυνατότητα -λόγω κόστους και όγκου- να τα διανείμει σε όλους τους Δήμους και τις Κοινότητες της χώρας, καλύπτοντάς το σύνολο της επικράτειας. Σε αντίθεση δηλαδή με τους Μπλε Κάδους, που κι αυτοί είναι λιγότεροι από τις ανάγκες, αλλά θα τους συναντήσει κάποιος έστω στα 50-100 μ. Για τα «Σπιτάκια» της Ανταποδοτικής θα χρειαστεί να πάρει το αυτοκίνητό του για να μεταφέρει σ’ αυτά ξεχωριστά τα υλικά που έχει για Ανακύκλωση για κάποια -λίγα έστω- χιλιόμετρα. Σήμερα, είναι δίπλα ο Μπλε Κάδος και πετιούνται ανακυκλώσιμα υλικά στον Πράσινο, επειδή ο πρώτος είναι γεμάτος ή απλώς… βαριούνται. Καθώς και το αντίθετο, καταστρέφοντας έτσι ότι ανακυκλώσιμο υλικό περιέχει ο Μπλε.
Άρα, μπαίνει ένα πρακτικό ζήτημα ως προς την λειτουργικότητα του συγκεκριμένου Συστήματος, ανεξάρτητα από το τι μπορεί θεωρητικά να προσφέρει σε επικοινωνιακό επίπεδο για την περεταίρω προώθηση μιας κουλτούρας Ανακύκλωσης.
by Data Journalists
